توتیای دریایی

از

توتیای بنفش
(Strongylocentrotus purpuratus) در یک آکواریوم

طبقه‌بندی علمی

فرمانرو:

جانوران

شاخه:

خارپوستان

زیرشاخه:

خارزیان

رده:

خارداران
لِسکه، ۱۷۷۸

زیررده‌ها

Hezārĉang یا خارپُشت دریایی یک جانور آبزی کوچک خاردار است که تمامی اقیانوس‌های جهان یافت می‌شود.

توتیای دریایی از زیرشاخه خارزیان (Echinozoa)، رده خارداران (Echinoidea) است.

پوستهٔ آن گِرد و پوشیده از تیغ است و اندازه آن در سن بلوغ میان ۳ تا ۱۰ سانتیمتر می‌باشد.

توتیاها جانورانی همه‌چیزخوار هستند که بستر دریاها را تمیز می‌کنند. این جانوران در نگاه اول بی‌جان به چشم می‌آیند. دهان این جانوران دارای دندان و اندام جونده بسیار پیچیده‌ای است.[۱]

رنگ آن‌ها معمولاً سیاه، سبز، زیتونی، قهوه‌ای، بنفش و قرمز است.

توتیاهای دریایی همانند دیگر خارپوستان قرینگی پنج‌گانه دارند (که پنج‌پاری نامیده می‌شود). حرکت آن‌ها به‌وسیلهٔ صدها پای لوله‌ای کوچک، شفاف و چسبناک انجام می‌گیرد.

کاربرد در پزشکی و ادبیات

توتیا از گذشته دور در درمان بیماری ها توسط پزشکان استفاده می شده به ویژه در درمان بیماری های چشم کاربرد داشته که در ادبیات فارسی نبز به کرات از آن نام برده شده

«هر که را چشمِ بخت خیره شود / خاک پای تو توتیا باشد»

توصیه

در هنگام شنا در سواحل دریاهایی مثل خلیج فارس باید مواظب گذاشتن پا روی توتیا و فرو رفتن تیغهای آن در پا بود اگرچه خطرناک نیست ولی آزاردهنده است.

خوراک

توتیاهای دریایی بیشتر جلبک می‌خورند ولی از بی‌مهرگانی مانند صدف دوکپه‌ای، اسفنج دریایی و ستاره شکننده نیز تغذیه می‌کند. توتیای دریایی غذای مورد علاقه شنگ دریایی و مارماهی گرگی است