کاردستی
پرورش خلاقیت، تفکر و تخیل، اعتماد به نفس، افزایش دقت، هماهنگی حواس، همکاری مشارکتی
در کاردستی دانش آموزان با اتصالات (نخ و سوزن، ماشین دوخت، پانچ، سنجاق، برش مقوا) چسباندن آشنا میشوند.
دلیل اهمیت کاردستی برای کودکان
در جهان امروز بالاترين و بهترين توليد براي کشورهايي که بخواهند حرف اول را در دنيا داشته باشند توليد فکر نو و ايده است و اين امر به خوبي ضرورت توجه به خلاقيت وپرورش آن را در کودکان و نوجوانان نشان مي دهد. خلاقيت موهبتي است که در تمام انسان ها بالقوه موجود است اما ظهور و گسترش آن مستلزم شرايط مناسب است .
لفرانکويس خلاقيت را به عنوان کنجکاوي ، اشتياق به کشف و آزمايش کردن ، توليد پاسخ هاي جديد به مساله ، حساسيت به مساله و توجه به رفتار خلاق خود تعريف مي کند. خلاق بودن يعني پديده هاي عالم را متفاوت از ديگران ديدن همانند نيوتن وقتي که سيب از درخت بر زمين مي افتد او چرخش سيب را به گونه متفاوت تر از ديگران مي بيند و به دنبال طرح مساله و پاسخ به چرايي افتادن سيب از درخت مي شود .
تحقيقات انجام شده در زمينه خلاقيت با آموزش نشان مي دهد برخلاف نظريه پردازان گذشته که خلاقيت را فرآيندي ارثي و ذاتي تلقي مي کردند .خلاقيت را مي توان به افراد به ويژه به کودکان و نوجوانان آموزش داد به عبارت ديگر بر خلاف تصور عامه مبني بر اين که فقط افراد معدود ي خلاق بدنيا مي آيند واقعيت اين است همه با اين استعداد پا به اين دنيا مي گذارند و اين آموزش و تجربه است که مي تواند زمينه هاي شکوفايي و غنا بخشيدن هر چه بيشتر به اين استعداد را فراهم آورد .از اين رو در کشورهايي که از آموزش و پرورش پويا برخوردارند پرورش خلاقيت به عنوان يکي از مهمترين هدفها ي آموزش و پرورش مورد توجه قرار گرفته است .
ويژگي هاي افراد خلاق :
در کار انديشيدن تا جايي که ممکن است از قالب و چهارچوب مي گريزند
به وضع موجود رضايت نمي دهند و طالب تغيير هستند
درمواجه با مشکلات از خود صبر و مداومت بيشتري نشان مي دهند و به دنبال راه حل مشکل مي گردند
از شخصيتي پويا و استقلال طلب برخوردارند
در برخورد با پديده ها کنجکاو هستند
فرد خلاق جهت دستيابي به ناشناخته هاي خود تلاش مضاعفي از خود نشان مي دهند
قدرت ريسک و خطر پذيري بالايي دارند
عقايد خود را هر چند مخالف ديگران باشد مطرح مي کند
از شکست مايوس نمي شوند
معمولا درونگرا هستند
رشد خلاقيت در بچه ها :
براي پرورش خلاقيت در کودکان مي بايد به تمام ابعاد وجودي آنان اعم از بعد عاطفي ، اجتماعي ، شناختي ، آموزشي و....توجه شود. پرورش خلاقيت با عوامل محيطي مثل خانواده و اجتماع رابطه تنگاتنگي دارد. عواملي مختلفي در پرورش خلاقيت دخالت دارند که از جمله مي توان به ساخت کاردستي اشاره نمود.
از مزاياي ساخت کاردستي مي توان به موارد زير اشاره کرد:
فراهم آوردن محيط غني از فرهنگ
برقراري جو عاطفي مناسب بين افراد خانواده
ضمن توجه به تخيلات بچه ها ، آن ها را به سوي واقعيت سوق دادن
توجه به پرورش حواس پنج گانه بچه ها
فراهم آوردن محيطي که امکان اشتباه کردن ، تجربه کردن و ريسک کردن را به بچه ها بدهد
تشويق بچه ها به داشتن انديشه هاي بکر و تازه
توجه به سوالات عجيب و غير معمول بچه ها
توجه و احترام به عقايد و پيشنهادهاي بچه ها
شرکت بچه ها در کارهاي گروهي
تشويق بچه ها به دستکاري اشياء و عقايد
فرآیند کسب توانایی های ساختن در سال های اولیه ی زندگی باعث توانمندی هایی می شود که در زیر می آید :
1 – رشد جسمانی :
الف – قدرت عضلات را بالا می برد
ب – توانایی کنترل عضلات را افزایش می دهد
ج – بین حواس پنجگانه هماهنگی ایجاد می کند .
2 – رشد عقلانی : با توجه به هدفدار بودن کاردستی فرآیند تجزیه و تحلیل توسط مغز باید صورت پذیرد .
3 – تقویت قوای خلاقه
4 – تأثیر بر مسایل روحی و روانی و عاطفی : قوای محرکه ساختن و خلق کردن یکی از تفاوتهای انسان با دیگر موجودات است . این تفاوت باعث می شود تا کودک نتواند بیکار باشد و نیاز دارد خود را مشغول کند . کاردستی این نیاز کودک را تامین می نماید و باعث شادابی او می گردد .
5 – روابط اجتماعی : در فرآیند تولید کاردستی روابط اجتماعی کودک به سه طریق تقویت می شود .
الف : در طول انجام کار برای رفع مشکلاتش در ساختن باید با دیگران رابطه داشته باشد .
ب : بعد از تولید کودک اثر خود را رائه کرده و توقع واکنش از اطرافیان را دارد .
ج : کار گروهی : بسیاری از کاردستی ها به صورت گروهی ساخته می شوند که این خود باعث ایجاد روابط بین گروه می شود .
اریگامی ( کاغذ و تا )
(اُري) به معني با انديشه تا دادن و( گامي) به معني كاغذ است.تركيب آنها با يكديگر كلمه اريگامي را ميسازد. بنابراين اريگامي هنر و انديشه ي تا دادن كاغذ (يا صفحاتي از جنس پلاستيك ، فلز و مواد ديگر) براي خلق شكل هاي مختلف ، مي باشد.اين شكل ها تعداد زيادي ازحيوانات ، پرندگان ، ماهي ها،وسايل بازي، وسايل دكوري، شكل هاي هندسي و اشكالي در ارتباط با گرافيك ، معماري ، صنعت و ... را شامل مي شوند.اريگامي طيف بسيار گسترده اي از كودكان پيش دبستاني تا اساتيد دانشگاه را در بر مي گيرد.تمام مردم مي توانند از آن لذت برده و با خلق طرحهاي جديد به تاريخ اريگامي بپيوندند.
تاريخچه
كاغذ در سال 105 ميلادي (حدود 1900 سال قبل) توسط آقاي تسايي لون كه وزير كشاورزي چيني ها بوداختراع شد. چند سال بعداز آن بود كه توليد كاغذ افزايش يافت و در اختيار توده مردم قرار گرفت. از اين زمان بود كه هنرتا دادن كاغذ در چين شروع شد. آنها چندين قرن اسرار توليد كاغذ و تادادن آنرا نزد خود حفظ نمودند ،تا بعد به كره و ژاپن راه يافت ،در ژاپن بود كه كار تا دادن كاغذ كاملتر شد و به صورتي رواج پيدا نمود كه جزئي از زندگي مردم گرديد، و سالها بعد از آن بود كه به كشورهاي اروپايي راه پيدا نمود.در كشورهاي اروپايي اين هنر با علم مدرن آميخت و با حمايت دانشگاهها و تشكيل انجمنهاي بزرگ و قوي اريگامي (مانند دانشگاه معروف ام.آي.تي در آمريكا،دانشگاه كمبريج در انگلستان و ... ) تحولي جديد يافت.
فايده و كاربردهاي اريگامي
1 - ايجاد ارتباط عاطفی: در يكي از بررسي هاي انجام شده حدود ده خانواده در نظر گرفته شد. به افراد خانواده ها اطلاعات اوليه اريگامي و ساخت چند شكل ساده آموزش داده شد ، با توجه به رفتار و لغات بكار برده شده درگفتگوي بين اعضاي خانواده در قبل از آموزش و بعد از آن ، مراوده هاي بين اعضاي خانواده خلاق و دوستانه ترشده بود. همين كار با چند گروه دانش آموز و بعد به صورت تك نفره نيز صورت گرفت. ايجاد روابط اجتماعي دوستانه تر و ايجاد علاقه به شكل ساخته شده از طرف سازنده ي آن ، نيز به خوبي قابل مشاهده بود .
2 - تمام انسانها به حل مشكل يا معما علاقه مند هستند، بخصوص انسانهاي اهل علم ،طراحي، مهندسي ، گرافيك ، رياضي ،فيزيك و غيره ،كه عاشق حل مسائل علمي و ذهني مي باشند. دنياي اريگامي از اين بابت يكي از سرآمد ترين و هيجان انگيزترين علم و هنري است كه بشر به آن دست يافته است.صرف نظر از كارآمدي و كار آيي آن براي بسياري از علوم ، تمرين بسيار خوبي براي ايجاد خلاقيت و ذوق مثبت و سازنده در تمامي افراد از كودكان تا بزرگسالان است.اريگامي بيش از آنكه يك علم يا يك هنر باشد ، يك نياز براي انساني است كه مي خواهد خلاق و پويا باشد. ما چه بخواهيم و چه نخواهيم اريگامي جزء مهمي از دنياي حال و مخصوصاً آينده ي ما خواهد بود. تا كنون بدلايل مختلف از جمله عدم وجود خلاقيت ها و فرهنگ سازي هاي مناسب و كار آمد، در رسانه ها از جمله راديو و تلويزيون ، روزنامه ها و غيره ، اطلاع رساني و بستر سازي مناسب در اين زمينه انجام نشده است. مثلاً براي تهيه كنندگان برنامه هاي تلويزيوني ساخت برنامه هاي كم محتوي آسان تر است، تا ساخت برنامه هاي ناب و كارآمدي كه حاصل تحقيق ، مطالعه و استفاده از طرح هاي صاحب نظران باشد. روزنامه هاي ما نيز ترجيح مي دهند و برايشان ساده تر است كه به حوادث روزمره بپردازند تا به علوم و فرهنگ هايي كه توسعه آنها موجب رشد و پويايي جامعه مي گردد. با اين ديد ، هر دو رسانه در جذب ايده و طرح هاي نو و كار آمد ، چندان ابتكار عملي ندارند . بنابر اين تمام افراد خوش فهم بايد با استفاده از امكانات پيشرفته دنياي ارتباطات ، به پيشرفت جامعه كمك كنند و كم كاري رسانه ها را پر نمايند. بجاي چشم دوختن بدست اين و آن و اينكه مدام بپرسيم ديگران براي ما چه كاري كرده اند خوب است كه گاهي به اين بينديشيم كه ما براي كشور و مردم مان چه كاري انجام داده ايم و مي توانيم انجام دهيم.
3 - رشد نظم و ترتيب بهتر در كارها
4- افزايش مهارت دست ها
5- هماهنگي انديشه و عمل .
6 - ايجاد علاقه به ساخت شكل ها و مدلهاي اريگامي و ترجيح دادن آن به انجام بعضي بازي هاي كامپيوتري و ديدن بعضي برنامه هاي تلويزيوني ، و ... تا حد زيادي قابل ثبت و مشاهدشده است .
7 - ارزان بودن با توجه به زمينه هاي گسترده شكل هاي اريگامي و ارزان بودن و حتي مجاني بودن ابزار: مي توان با دسته بندي اين اشكال آنها را در سنين مختلف و در درسهاي مختلف بكار برد. اين درسها مي توانند زندگي حيوانات ، هندسه ، زيست شناسي، دنياي دايناسورها و … باشند.بديهي است تركيب كار اريگامي با ديگر هنرها و وسايل آموزشي و آزمايشگاهي ، فرآيند آموزشي را متنوع تر، شاد و اثر بخش تر خواهد نمود.
8 - از مزيتهاي بسيار مهم اريگامي زياد شدن شوق و علاقه به طبيعت و موجودات زنده است .
تاوقتي خود ما يك خرگوش را نساخته ايم پي به اهميت زندگي و حياط او نمي بريم، ولي هنگامي كه براي ساخت آن زحمت زيادي كشيديم از آفريدن كاغذي آن بسيار لذت خواهيم برد و تازه پي مي بريم كه يك حيوان واقعي چه عظمت و حقوقي دارد. دراين صورت نه تنها هرگز راضي به اذيت و آزار آنها نخواهيم شد بلكه بيش از پيش به آنها عشق خواهيم ورزيد . براي اينكه مردم به طبيعت ، به حيوانات و به انسانها عشق بورزند بايد نخست از يك جايي تمرين عشق ورزي را شروع نمايند يكي از مهمترين ، ارزان ترين وساده ترين راه ها ساخت شكل ها توسط اريگامي يا كاغذ و تا است .
9- اريگامي را مي توان براحتي جايگزين بسياري از اسباب بازي هايي نمود كه نقشي در رشد خلاقيت و كارايي افراد ندارند . وقتي بصورت آزمايشي دروس اريگامي به افراد مختلف تدريس مي شد به وضوح ملاحظه مي گرديد كه افراد كار با اريگامي را به بسياري از بازي هاي ديگر ترجيح مي دهند.
10 - بسياري اوقات انسانها در دنياي تصورات خودشان زندگي مي كنند نه در دنياي واقعي. كار با اريگامي وموجودات ساخته شده با آن مي تواند دنياي خيال انگيز و آرامي را فراهم كند . انسانها به چنين آرامشي براي مقابله برخي با استرسهاي دنياي واقعي نياز دارند.
11- تمركز حواس ، از ديگر كاربردهاي مفيد و مهم اريگامي است در اين حالت است كه امكان تلقينهاي مثبت فراهم مي شود و فرصتي بدست مي آيد تا خلاقيت هاي دروني شكوفا شود و قابليتهاي خودشان را آشكار نمايند.
12-كمك به ساخت الگوهاي هنري و صنعتي به دليل قابليت آسان شكل گيري و به عمل در آمدن ايده ها از ديگرمزاياي اريگامي است.
اريگامي فوايد زيادي دارد از جمله ، هماهنگي بين چشم و دست ، مهارت در كارهاي فكري كه نياز به انجام ترتيب و توالي خاص دارد ، مهارت در دقت ، افزايش شكيبايي و صبر ، افزايش مهارتهاي خاص جسماني ، افزايش نتيجه گيري هاي منطقي و رياضي و ...
وقتي مشغول ساخت مدلهاي اريگامي هستيد چون مجبوريد با هر دو دست كار كنيد ،تمام مغز شما در حال فعاليت است.
وسایل لازم برای اریگامی :
1 کاغذ 2 قیچی 3 چسب ( به ندرت )
کاغذ مناسب :
تمام کاغذهای نازک ، صاف و مقاوم
اندازه ی کاغذ : مناسب ترین از 12 در 12 تا 20 در 20 سانتی متر
قواعد اصلی کاغذ و تا :
1-تا کردن کاغذ باید روی یک سطح صاف و سخت انجام شود
2 – تمام تا ها با دقت تمام انجام شود
3 – تا ها باید صاف و فشرده باشند و با ناخن خط انداخته شود .
4 – کاغذ را مناسب از نظر رنگ و مقاومت انتخاب کنید .
انواع تا :
1 تا به داخل 2 – تا به خارج 3 – تا به رو 4 تا به پشت